Tiết Xử Thử là gì? Những điểm đặc biệt của tiết khí đẹp nhất

Như các bạn đã biết, sau tiết Bạch lộ thì đến tiết Xử thử. Xử thử có thể nói là tiết khí đẹp nhất trong 24 tiết khí. Liệu bạn đã biết rõ Tiết xử thử là gì? Những điểm đặc điểm của tiết khí này ra sao? Hãy cùng chúng tôi khám phá cùng bạn nhé!

Tiết xử thử là gì?

Xử Thử là tiết khí thứ 14 trong 24 tiết khí trong năm theo lịch của các nước phương Đông có đạo giáo như Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản. Đây là tiết khí thứ 2 của mùa hè, vào thời điểm mà Mặt Trời nằm ở kinh tuyến 150º.

tiết xử thử là gì

Theo các ghi chép bằng Hán tự, “Xử” nghĩa là quyết đoán, dứt điểm, triệt tiêu; “Thử” nghĩa là nắng nóng, tiết trời oi bức (trong thời điểm mùa hạ có những tiết khí như Tiểu thử, Đại thử – chỉ về tình trạng thời tiết này).

Xử Thử nói theo một cách đầy đủ, chính xác nhất có nghĩa là tình trạng nắng nóng đã chấm dứt. Không còn kiểu thời tiết nắng nóng oi bức, lúc này nhiệt độ đã giảm đáng kể, tiết trời trở nên mát mẻ và dễ chịu.

Nếu tiết Lập Thu là tiết khí bắt đầu mùa thu, vẫn còn sót lại chút nắng nóng của mùa hạ, Tiết Bạch Lộ mang cái lạnh hoàn toàn thì Xử Thử là tiết khí trung hòa cả hai tiết khí ở trên, tiết khí mà cảm nhận được, nhiệt độ giảm rõ rệt, cảm giác mát mẻ tràn lan, nắng nóng đã đi qua.

Tiết Xử thử diễn ra vào thời gian nào?

Theo Lịch âm (tính theo lịch của các nước Việt Nam, Trung Quốc, Nhật bản), tiết khí Xử Thử được bắt đầu vào ngày 23-24/8 và kết thúc vào ngày 7-8/9 dương lịch.

tiết xử thử

Vào ngày đầu tiên của tiết khí này, Mặt Trời ở vị trí xích kinh 150 độ, di chuyển dần đến vị trí chòm sao Sư tử (một trong 12 cung Chiêm tinh Hoàng đạo của phương Tây). Ban đêm của ngày này chúng ta có thể quan sát thấy chòm sao Bắc đẩu quay cán gáo về phương vị Tây Nam.

Tiết khí này là dấu hiệu cho trong việc giảm nhiệt độ. Đây là biểu tượng của khí hậu mát mẻ hơn và cuối mùa hè.

Trong nửa tháng đầu diễn ra Xử Thử, đối với các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam thì có 2 ngày lễ quan trọng là Thất Tịch và Vu Lan, lễ này trùng với tết Trung nguyên.

Xử Thử hết nóng, thời tiết hanh khô, cây cỏ khô vàng, hơn nữa lại nhiều thiên tai, cho nên dù là tiết khí đẹp những vẫn phải rất thận trọng.

Đặc điểm của tiết Xử Thử

Thời tiết

Bước vào Tiết Xử Thử, lúc này nhiệt độ đã có sự thay đổi rõ rệt, giảm dần theo từng ngày, nắng nóng oi bức không còn bí bách nữa.

xu-thu-la-gi

Tiết khí đánh dấu cho sự bắt đầu tiết âm của thiên địa trời đất, Mặt Trời dời về Nam nên nhiệt lượng yếu dần đi, trên nhân gian âm thịnh dương suy. Thời tiết lúc này, không khí trong lành mát lạnh, khô ráo mát mẻ, có chút hanh, là lúc nắng nhẹ gió thanh.

Có thể nói đây là lý do Xử Thử được coi là tiết khí đẹp nhất trong năm, rất thích hợp tổ chức lễ hội, du lịch.

Với tiết khí này, khi cái nóng nực, oi bức hoàn toàn bị biến mất thì nhiệt độ ôn hòa, khí trời mát dịu, độ ẩm không khí cao, thời tiết rất dễ chịu, lượng bốc hơi nước giảm, lượng mưa không cao, ít mưa, khối không khí lục địa hoạt động mạnh hơn nên buổi sáng sớm và đêm tiết trời se se lạnh.

Thời điểm mà diễn ra Xử Thử, nắng vàng như mật ong, không khí dễ chịu, bầu trời cao, xanh, lại thường thấy những bông hoa bồ công anh bay lơ lửng trong gió. Xung quanh rực rỡ một màu vàng đẹp như tranh vẽ, thật là một phong cảnh hữu tình, nên thơ.

Sinh vật

Thực vật thay lá

Vào thời điểm xét Xử Thử, lúc này thời gian ngày và đêm không còn chênh lệch lớn mà tương đối cân bằng. Lúc này do nhiệt độ, ánh sáng giảm, cùng với độ ẩm cũng giảm theo nên đã hạn chế sự thoát hơi nước diễn ra mạnh mẽ. Đa số các loài cây đều thay lá, chuyển từ sắc xanh sang sắc vàng, đỏ, bắt đầu rụng lá (những giai đoạn sau còn trơ lại những cành cây khẳng khiu), nhiều loài xương rồng lá biến đổi thành gai để hạn chế sự thoát hơi nước. Và một số loài thực vật khác tích lũy chất dinh dưỡng ở dạng củ, thân, rễ.

Cùng lúc này với tiết khí Xử Thử thì các cây lương thực, ngũ cốc đều đã chín hết, có thể thu hoạch toàn bộ. Những loài cây khác có quả chín, hoặc phát tán bào từ, hạt giống sang khu vực xung quanh chờ mùa xuân sẽ tạo ra cây mới.

Động vật tích trữ cho mùa đông

Với thời tiết của Xử Thử, có rất nhiều loài động vật đã tích cực tích mỡ, dự trữ thức ăn, để chuẩn bị căn cứ trú đông, chống chịu với giá lạnh sương tuyết sắp tới. Các loài chim di cư bắt đầu từng tốp bay về phương Nam tránh rét cho kịp thời.

Trong thế giới của các loài gia súc như trâu bò, các loài hươu nai ngoài tự nhiên lúc này bước vào một cuộc chiến ác liệt để có thể tranh giành bạn tình, thực hiện việc giao phối, sinh sản. Đây cũng mới chính thức là mùa giao phối, sinh sản của những loài động vật này.

Và giới côn trùng, sâu bọ lúc này ngưng mọi hoạt động, chúng đẻ trứng ở những cành cây, kẽ lá, khe ngách khác nhau rồi kết thúc vòng đời của mình. Lượng trứng côn trùng này chờ đến tiết Kinh trập sang năm sẽ nở và bắt đầu một hành trình mới

Phong tục trong tiết Xử thử

Du lịch đón mùa thu

Các phong tục dân gian trước và sau Xử thử hầu hết đều có sự liên quan đến tục thờ cúng tổ tiên và đón mùa thu. Trước và sau khi nắng nóng, sẽ có những nhiều những hoạt động giải trí dân gian diễn ra sôi sục. Đặc biệt là sau cái nóng của mùa hè thì đây cũng là thời gian thích hợp để mọi người tổ chức triển khai những chuyên du lịch để thưởng ngoạn cảnh sắc mùa thu nơi thôn quê.

Thả đèn lồng sông

Đèn lồng sông còn được gọi là “ đèn lồng hoa sen ”. Với phong tục này, người dân thường thả đèn lồng hoặc đèn cầy trôi trên sông nhằm mục đích thanh lọc những hồn ma chết đuối và những hồn ma hoang dã đơn độc khác trong nước.

Lễ hội cầu ngư

Đối với ngư dân miền biển thì tiết khí Xử Thử là thời gian thu hoạch thủy hải sản sau nắng nóng, vì lúc này nhiệt độ nước biển còn cao, cá vẫn bám biển, tôm cua cá .Vì vậy, kể từ thời gian này, mọi người hoàn toàn có thể tiếp tục chiêm ngưỡng và thưởng thức nhiều loại món ăn hải sản tươi ngon.

Lễ Thất Tịch

Ngày này cũng là ngày gắn liền với sự tích Ngưu Lang – Chức Nữ. Ngày lễ Thất Tịch tại Nước Ta còn được gọi là ngày “ ông Ngâu bà Ngâu ” – cách gọi Ngưu Lang và Chức Nữ trong văn hóa truyền thống người Nước Ta. Trong ngày này, trời thường mưa rả rích trong suốt một ngày, gọi là mưa ngâu. Trong dịp nghỉ lễ, những đôi lứa yêu nhau thường đến chùa, làm lễ và cầu mong cho tình duyên son sắt. Nếu trời không mưa, những đôi thường cùng nhau ngắm sao Ngưu Lang – Chức Nữ và thề hẹn. Người ta tin rằng hai tình nhân nhau nếu cùng ngắm sao Ngưu Lang – Chức Nữ trong đêm mùng 7 tháng 7 thì sẽ mãi mãi bên nhau.

Lễ Vu lan

Thời gian diễn ra Xử Thử còn có ngày rằm tháng 7, cũng là lễ Vu lan. Đây là dịp để báo hiếu với mẹ cha, tìm về với nguồn cội, tưởng niệm về những người đã khuất .Vào ngày này, những mái ấm gia đình thường sẵn sàng chuẩn bị một mâm cỗ cúng để báo ơn cha mẹ 7 kiếp. Tại những chùa Nước Ta, vào ngày lễ hội Vu lan thường có nghi thức “ Bông hồng cài áo ”, là cài bông hồng cho những ai còn mẹ và bông trắng cho những ai mất mẹ, nhắc nhở về lòng hiếu thảo và tình người.

Lễ này còn trùng với ngày “ Xá tội vong nhân ” của phong tục Á Đông. Theo Đạo giáo, ngày này gọi là “ Quan Âm phủ xá tội ”, bởi vào sinh nhật tức Rằm tháng 7, quan Âm phủ phải từ bi xá tội .Theo phong tục dân gian, mọi người thỉnh cầu quan Âm phủ xá tội cho vong nhân trong ngày này, sau này lại trở thành phổ độ cho những vong linh cô hồn dã quỷ .Tại Nước Ta, việc cúng Rằm tháng 7 khi nào cũng phải cúng ở chùa ( thờ Phật ) trước, rồi mới đến cúng tại gia. Lễ này thường được làm vào ban ngày, tránh làm vào đêm hôm, khi Mặt trời đã lặn .

Hy vọng qua bài viết này, CafeChay đã có thể cung cấp cho bạn những thông tin đầy đủ về Tiết Xử Thử là gì? và những đặc điểm của tiết khí đẹp nhất trong năm này.

Có thể bạn quan tâm